1 Nisan 2010 Perşembe
Oynak Saatler ve Uyku
9 Mart 2010 Salı
Uyku Yalanları
3 Mart 2010 Çarşamba
17. Ay Kabusu: İki Uyku Teke Karşı!
Gündüz uykularında pek bir değişiklik olmadı da minik adamın -bir kaç gün uyurken biraz zorlanması dışında- ama gece uykusuna geçişimiz artık tam bir facia! Bazen 1-1.5 saati buluyor, gözleri kapanıyor ama ayaklar kıpır kıpır, bir türlü dalamıyor. Bir de, 9'da bile yattığında "çok geeeç, bebek dediğin 8-8:30'da yatakta olur" diye ortalığı yıkan deli annenin çocuğu işi iyice azıtıp, uykuya 10, hatta 10:15'te dalıyor! Heer tür yöntemi denedik (yatakta pişpişleme, kucakta sallama, ayakta sallama), rutinimiz var (bakınız, nasıl da güzel güzel kitap okuyoruz uyku öncesi)... eee? Sonra ben buldum! Gündüz uykuları! Ama teke nasıl indirmeli, önce ben başlasam haftasonu? Çünkü anlamak lazım, tek uyku yetecek mi, yetmeyecek mi? Sabah 8'e doğru uyandığı bir iki gün denemiştik, akşam muazzam huysuzlanmıştı. Nasıl yapmalı?
Bu yaş için, hala günde iki uyku uyuduğunu ve kış mevsimi olduğunu düşünürsek, gece 10 yatması için çok geç bir saat değil. Kışın çocuklar, gündüz dışarıda daha az vakit geçirebildikleri için ve yediğimiz kış yemekleri de mevsime uygun olarak hazmı daha zor yemekler olduğundan, uyku saatlerini daha geçe çekebilirler, uyumakta zorlanabilirler.
Ayı itibariyle, Çınar tek uykuya geçiş yapmaya çalışıyor olabilir. Tek uykuya geçtiğinde daha rahat uyuyacağını tahmin edebiliriz. Tek uykuya geçireceğiniz zaman, yatağına yatırıp rahatlatma yöntemiyle uyutmayı denemeye başlamanız iyi bir fikir olabilir. Yorgun ve uykuya hazır olacağı için daha sağlıklı bir uykuya geçiş sağlayabilirsiniz böylece.
2-2.5 yaşına kadar en önemlisi çocukların "uykuya güvenli geçişini" sağlamaktır. Bu da, çocuğun tercihine bağlıdır. Kucakta durmak istiyor da olabilir, yatakta pışpışlanmak da, ayakta sallanmak da... 2.5 yaşına kadar, bunların herhangi birini yapmanızda hiçbir sakınca yoktur. Yalnız, nasıl uyutuyor olursanız olun, çok uzun sürmemesine dikkat edin. 15-20 dk uykuya geçmek için normal süredir. Ama 45 dk, 1 saat sürüyorsa, ve bu durum üst üste tekrarlanıyorsa, çocuğunuz ve sizin için stres kaynağı yaratacağından sağlıklı bir durum oluşturmaz. Daha geç, ama daha çabuk uykuya dalacağı bir saatte yatırmayı deneyebilirsiniz.
"Bu ayda çocuğunuz iki uykudan tek uykuya geçiş yapabilir. Bazı bebekler, tek uyku az, iki uyku ise çok geldiği için oldukça zor zamanlar yaşayabilir, yaşatabilirler (Evet, benim oğlumdan bahsediyor!).(...) İki uykudan tek uykuya geçiş zor olabilir. Bazı uzmanlar bu geçiş sürecinde, gece uyuduğu süreye bağlı olarak bazı günler iki, bazı günler tek uyku uyutulabileceğini söylüyorlar (çoook mantıklı). Tek uyku uyuduğu günlerde gece yatış saatini biraz daha erkene alabilirsiniz (Kesinlikle!).(...) Bu aylarda zor uyuyor olmasının bir nedeni de, çocuğunuza göre, etratfa keşfedecek ve yapacak onca şey için, çok az zamanının olmasıdır! Sürekli hareket halinde olmak isteyebilirler. Ve bu aylarda çocuklar, sizden faklı olduklarını anlamaya ve "kendilerinin" farkına varmaya başlarlar, dolayısıyla "bağımsız" olduklarını göstermeye çalışırlar. Uykuya direnmek de bu davranışın bir parçasıdır (Maalesef, öyle...)."
Her geçen ay yeni bir icat çıkarsa da, bu zorlukların hepsinin onun büyümesinin bir göstergesi olduğunu bilmek güzel şey :)
Ama, uyu da büyü çocuğum, olur mu?
8 Şubat 2010 Pazartesi
Uykuya Özgürlük!
Gelişme -Güzel Günler...
40 günden sonra da her akşam 6-7 gibi banyosunu yaptırıp gece uykusu rutini hazırladık kendisine. Gerçi, biz ne yaptıysak, uyku saatlerini hep "o" belirledi. 40 güne kadar gece 11'de gece uykusuna geçti, 40 gün 3 ay arası 9:30 dedi mi kesinlikle uyumuş olmayı istiyordu. 3 aydan sonra ise 7 gibi yatıp sabah 6'ya kadar uyuyordu (tabii ki aralarda kalkıp emerek). Sonra yaza doğru uyku saatini 8'e çekti, yazın 8:30'a, büyüyüp de etrafı daha çok keşfetmek istedikçe 9-9:30'a geri döndük! Tabii geç yatmasında gündüz hala 1-1.5 saatten 2 uyku uyuyor olmasının, uykularının arasında 3.5-4 saatlik beslenme/aktivite zamanı arıyor olmasının etkisi büyük. Zaten gündüz uykularının saatine de o karar verdi hep. İlk aylarda uyandıktan 1 saat sonra yeniden uyumak istiyordu. Sonra bu süre 1.5 saat oldu... sonra 2... Nasıl mı anlatıyordu uyumak istediğini? Birden deli gibi ağlamaya başlayarak! Durup dururken, herşey iyiyken, uyku saati yaklaşmaya başladığında birden ağlamaya başlıyordu: "uyutun beniiii, hemen uyutun!". Net olarak hatırlayabildiğim, 4-8 ay arası uyku sayısının kademeli olarak 5'ten 2'ye düştüğü... onu da her düşüşte bir uykuyu -ne yaptıysam- uyumayarak becerdi :) Önce akşamüstü uykusunu bıraktı, sonra uyku aralarını açtı, sonra sabah uykusunu daha öğlene kaydırdı... derken 8 aylıkken 2 uykuya geçti: sabah 10:00, öğleden sonra 3:00 (kalkış saatine göre 10:30, öğleden sonra 3:30). Ama sabah uyanma saatini -ne yazık ki- hiç değiştirmedi: 6:00-7:00 arası! Neler neler denedik: 6'da kalktığında emzirmedik, daha sonraları kahvaltısını 7'den -hatta 8'den- önce vermedik, o saatte uyandığında doğru düzgün oynamadık onunla, sessiz durduk, coşku yapmadık... ama ı-ıh! Biyolojik saati kurmuş bir kere bizim minik adam, bana mısın demedi!
Uykuya geçiş...
Uykuya geçişimiz de apayrı bir yol izledi, önce kucakta, omzumuzda uyuyordu, 2 aydan sonra kucağımızda ama yatay uyumaya geçti. Sonra bir mucize oldu, 4.5-5 aylıkken yatağında, oyuncak ayısının müziğini dinlerken uyuyakalmaya başladı... bir heyecanlandık, aman allah, yoksa kendi kendine uyumayı mı öğreniyor, diye! Yok, değilmiş, yine 8 aylıkken, iyice oturmaya, sonra da kendini kaldırmaya başladı ve kendi kendine uyumaz oldu. Bu sefer de yatağında yan yatırıp pışpışladık. Ne güzel, 15-20 dakikada uyuyor derken yaz tatilinden sonra, 1 yaşına çok az kalmışken birden uyutma süremiz 1 saate yaklaşmaya başladı. Pışpışla pışpışla uyumaz, uyutmak ne mümkün! Haydii, anne yine bir ton çözümle geldi: yatır/kaldır, odadan kademeli çık, hatta Ferber? Yok hayır, Ferber denemeye cesaret edemedik. Bir kere ben çok kızıp odasında bırakınca çok ağladı ve kustu. O gün o metodu asla bir daha denemeye bile kalkmayacağıma dair ona da kendime de söz verdim! Yatır/kaldır iyi gidiyor gibiydi, 4. günde herşey başa döndü, hem minik adama hem de bana eziyete dönüştü. 1.5 ay yöntem yöntem debelendikten sonra annelerin "kızım sen de perişan oluyorsun, al ayağına, hafif hafif salla, rahat edin ikiniz de" baskılarına dayanamadım ve pes ettim!
Sonuç ya da Son (Mutlu mu Değil mi sonra göreceğiz...):
Valla hiç de utanmadan söylüyorum, hala da Çınar'ı ayakta sallayarak uyutuyorum. Çok mu kolay uyuyor? Hayır. Gece uyanmıyor mu? Uyanıyor... ama zaten her zaman uyanıyordu. Hepimiz böyle uyutulmadık mı? Neredeyse... Birşey olmuş mu? Görünürde hayır :)
Pedagogun ve Evren'in tavsiyesini dinleyip yanında elini tutup, ninni söyleyerek, masal okuyarak uyutma yönetmini de deneyeceğim, ama öncelikle nefret ettiğim karyolamızdan kurtulup yer yatağına geçmemiz lazım! Bu konudaki eylem planımı da yazacağım, ama hem bu yazı daha da çok uzamasın, hem de kafamda herşey yerli yerine otursun, ondan sonra...
Kıssadan Hisse:
Peki bu yazıyı neden mi yazdım? Bebeğinin uyku sorunu olan, ama ne kadar küçükken uyku eğitimi vermeye çalışmış olursa olsun hiçbir sonuca ulaşamamış 2-3 arkadaşım var. Ve eminim biz bir sürüyüz! Ve "uyku kitaplarında" kafamıza sokmaya çalıştıkları ve -en azından beni- bunalıma sokmaya yeten yatış/kalkış saatleri ve uyku sürelerinden bağımsız olarak çok sağlıklı, çok mutlu çocuklarımız var! Ve aslında -Çınar'ın öyküsünde olduğu gibi- ne yapmak istediklerini de bize çok güzel anlatabiliyorlar -dinlemeyi bilirsek! Asıl olan onların "neye" ihtiyaç duydukları... ne kadar uyuyacaklarını, ne kadar yiyeceklerini, neyi, ne kadar, nasıl yapacaklarını "biliyorlar" ve "anlatmaya çalışıyorlar". Çünkü hepsinin ayrı bir karakteri var, ve tek bir kalıba sokulamayacak kadar farklılar! O yüzden belki, kafamızı kitaplardan çıkarıp "sözde" kuralları boş vererek bebeğimizi dinlersek, her iki taraf olarak da daha mutlu olacağız! Uyusak da uyumasak da...
NOT: Evren, senin yazdığın son uyku yazısına benzedi sanırım başlıklar... aslında öyle bir niyetim yoktu ama, çok etkilemiş beni sanırım, kusura bakma :)
28 Ocak 2010 Perşembe
Pedagog Maceramız -Bölüm:3 (Çınar'la İlgili Konular)
Aslında galiba bu Çınar özelinde bir sorun değil, hemen her çocuk bu yolla ve ağlayarak anne-babayı kullanmaya meyilli. Ama bizim ailede genel olarak bir sinir sorunu olduğun
dedi. Ya zaten Çınar'ın uykuya geçiş öyküsü çok karışık: önce kucağımızda sallayıp dalmadan yatağına yatırıyorduk. Sonra (4.5-7 ay arası) yatağında müzikli ayısıyla kendisi dalmaya başladı. Fotoğraf da bu mutlu, güzel günlerden. 7 aydan sonra iyice hareketlenip oturmaya falan başlayınca biz yatırıp yatağında pışpışlayarak uyuttuk. 12 aydan sonra işler iyice zıvanadan çıktı, pışpışlanmayı oyuna çevirdi, uyumadı... kendi kendine uyumayı öğretme yöntemlerinin hiçbiri işe yaramadı! Baktık ayağımzda hafif hafif sallayınca pek güzel dalıyor, geleneksel yönteme döndük! Pedagog yanında yatın deyince bir deneyeyim dedim ama yok, mümkün değil uyumuyor öyle... napıyım, aldık yine ayağa! Gece geç yatması için de tek uykuyu deneyebilirsiniz dedi. Şimdi Çınar genelde 10-11:30 arası ve 15:30-17:00 arası uyduğu için akşam 21:00'den önce asla uyumak istemiyor uykusu gelmiyor bebeciğin! O saatte uyutmaya başlayınca da dalması bazen 22:00'yi buluyor. Ben harap tabii! Tek uyku uyuyunca haliyle daha erken yatacak-tı... geçen pazar, sabah 7'yi geçerek uyanınca (bizim için geç bir saat!) annemle hadi, dedik, tek uykuyu deneyelim! Neyse efendim, oynarken oynarken Çınar elimden tuttu, pıtır pıtır beni yatak odasında götürdü, kendini yer yatağına attı, başını yastığın üstüne koydu. Saate bir baktım: 10:05! "Ne yapalım Çınarcım?" dedim. Önce "fu fu fu" diye su istedi (yatmadan önce hep içiriyoruz), sonra "prrrrffffff" diye emziğini istedi. "Ne yapacaksın emziğini?" diye sorunca da "eeee eeee eee" dedi. E bu çocuk uyumak istediğini daha ne kadar anlatabilir? Tek uyku yalan oldu tabii :) Neyse artık, kendisi ne zaman talep ederse o zaman! Bir süre daha geceler haram bana...


